In Hunza, vrouwen...

Hier is weer een ander kleine leuke feit over Pakistan, meer bepaald over Hunza, 
een gebied in het noorden dat door de Himalaya getekend wordt. (1min31)

Klik hier voor de Video

Het ritme van de soefi

Wanneer ik voor een maand in Pakistan was, namen mijn gastheren, die ik via couchsurfing had leren kennen, me op twee donderdagavonden mee naar de schrijn van Baba Shaj Jamal in Lahore. 

Een van mijn gastheren en ik

Al voor eeuwen verzamelen vele soefi’s, volgers, zakenmannen, studenten zich wekelijks op donderdagavond om naar op het hypnotiserend ritme van de dhol, de traditionele drum, gespeeld door beroemde mensen zoals Pappu Saeen en anderen contact te zoeken met God. In het midden van het plein wervelen de derwisjen en mentaal gehandicapten en schudden met hun hoofd om in een extase te geraken. Niemand anders is toegelaten om de heilige dans te doen. Anderen zoeken dan maar hasj om in hogere sferen te geraken.  Hasj is toegelaten in soefisme en is misschien wel voor enkele aanwezigen de reden om elke donderdagavond naar hier af te zakken. Een van mijn vrienden had me op voorhand verteld dat het alleen een drumsessie met hasjrokers is, „maar dat ik voor de ervaring moest gaan”, maar het is veel meer dan dat… 

In andere takken van de islam wordt dans, muziek en drugs als het allerlaagste beschouwd. Vaak vormen deze duidelijke verschillen de aanleiding voor enkele rellen tussen soefi’s en extreem gelovigen van andere takken met enkele doden tot gevolg. 
Daarom is er overal beveiliging. 
In Pakistan en vele andere ontwikkelingslanden zie ik dat vele gebouwen omheind worden door hoge, grijze muren, liefst met prikkeldraad, en ook wanneer ik deze schrijn binnenwandel, langs de politieagenten, lijk ik in een gevangenis te stappen. Een mannengevangenis. 

Mensen komen op mijn mannelijk gezelschap af, praten Urdu of Punjabi tegen hen en maken plaats op de eerste rij voor ons. Een van mijn couchsurfing hosts grapt dat ik langer moet blijven zodat ze „de White Woman VIP CARD altijd kunnen gebruiken om de beste plaats te krijgen.”
Mensen bieden ons rijst, water, snoep en hasj aan.
Toen viel de eerste drumslag. 

Wij werden gebombardeerd door duizenden snoepjes. 
De gekte begon. Mannen scandeerden als uit een mond de naam van „Ali”. 
Ik was vooral onder de indruk van de derwisjen, hun passie voor het Verdere. De mevlevi tollen voordien alleen in mijn oriëntalistische fantasies, maar nu wordt droom werkelijkheid. 

derwisj in Lahore (c) Wendy Wuyts

Volgens sommige bronnen stamt de „heilige dans van ellipsen” uit de tijd van  Rumi. Rumi was jaren op zoek naar de waarheid en vond deze in zijn dertigen in zijn zielsgenot Shams of Tahmiz. De twee mannen filosofeerden en haalden het beste bij elkaar naar boven… totdat Shams of Tahmiz op een dag verdween. Rumi was gebroken, maar dan besefte hij dat Shams altijd als een spiegel voor hem was. Hij maakte hem compleet omdat hij Rumi in zichzelf liet keren. Zijn passie naar de waarheid dreef hem naar zijn eigen binnenste. Wat in jouw hart is, is overal. Als je woede in je hart voelt, dan zal je woede van anderen ervaren. Wie liefde vindt in zijn hart, krijgt liefde terug. In zijn innerlijke reis ging hij vaak naar de moskee en cirkelde rond de pilaar. De cirkel beweging deed hem denken aan de ellips die de hemellichamen maakte en bracht hem in trance. 
Hij schreef vele gedichten en vertellingen over het verlangen naar het eeuwige, de reünie met Allah, die je nu moet ervaren, en de verlichting door liefde. Om de waarheid te zien, zoals een soefi-Baba in Rawalpindi me eerder had verteld, moet je echter liefde in jezelf zien en dan kan je alles zien.


Ik kreeg een harige bol aangereikt. Mijn opgetrokken wenkbrauwen deed mijn gastvrouw glimlachen.  „Het is patisa,” legde ze uit. „Snoep. Het is zeer zoet.” 

Een beetje argwanend nam ik een hap. Het was nog niet zo slecht.

De Eerste Nacht in -of de eerste indrukken van - Pakistan

In april 2014, wanneer de Taliban en de Pakistaanse regering in een soort van vredesonderhandeling zaten, besloot ik tijdens mijn trip in Azië twee oude vrienden van Pakistan in Lahore te bezoeken en de rest van het land te verkennen. Ik had zelfs een biodynamische boerderij nabij Lahore gevonden bij wie ik vrijwilligerswerk kon doen en een soefi muzikant in Rawalpindi (de tweelingstad van Islamabad) bij wie ik kon couchsurfen. 

Mijn verhaal in Pakistan begint in het donker. In Karachi. Door een vertraging van vier uur in Kathmandu had ik mijn connectie gemist. Het was zes uur ’s avonds. Buiten was het al donker. Ik passeerde de douane en liet me rondleiden tot bij de infobalie van Pakistani Airlines. Het is niet de eerste keer dat ik mijn „White Woman VIP card” in dit land zou misbruiken. White betekent al iets in dit land, waar nog steeds sporen te vinden zijn van het Britse koloniale bewind, Woman zorgt ervoor dat ze veel respect voor je hebben en je geen kwaad zullen doen -want zij zien de vrouw als een diamant die je moet koesteren, maar vooral ook goed moet beschermen tegen begerige mannen-  maar de combinatie van deze twee W-Woorden maakt van jou een prinses, zeker als je alleen reist. Mensen vragen aan mij of ik een actrice, een journalist of een diplomate ben. Waarom anders zou ik hier zijn? En dan nog alleen? Ik moet iemand zeer belangrijk zijn, dachten ze (en deelden ze ook met mij mee). Geen prinses, want dan zou ik een heleboel bodyguards hebben… maar ik moest toch iemand met een belangrijke reden zijn. Ik kon ook uiteraard CIA-agente zijn.  

Wanneer ik aan de balie hoorde dat de volgende vlucht pas om 08u ’s ochtends is, kwamen de krokodillentranen op. Ik heb al vaak gereisd en al vaak moeten wachten, zelfs hele nachten, maar ik had in afgelopen dagen, weken, eigenlijk al maanden, al heel wat teleurstelling en verdriet moeten verwerken. Deze angsten, pijn en onzekerheden liet ik op een krakkemikkig stoeltje in de luchthaven op de vrije loop. Soms -en volgens mij overkomt het de beste reiziger- vraag je jezelf af waarom je altijd zoveel onzekerheden en avontuur opzoekt terwijl je beter thuis kan rusten. Waarom put ik me altijd steeds zo uit? Wat drijft me altijd om meer te reizen, meer te ontdekken? Waarom was ik hier? In dit gevaarlijk land? Ik kende niemand in Karachi. Ik wilde verdwijnen in deze oceaan. Dan sloop tussen al die donkere gedachten het besef dat ik in een onbekend land ben … waar je heel snel kan verdwijnen. Die gedachte is weken bij mij gebleven en heeft me later geïnspireerd om aan een nieuw verhaal te beginnen. In dit land achter gordijnen, sluiers en andere maskers kan je heel wat verbergen. 
Ik nam mijn spullen en slofte naar buiten. Er stonden massa’s mensen… en ze keken allemaal naar mij. Nadat ik mijn euro’s in Pakistaanse rupees gewisseld had en al op een foto met een hele familie had geposeerd, had ik door dat ik de enige blanke persoon ben in deze wijde omtrek. Tot mijn opluchting vond ik een MacDonalds. Gratis wifi! Ik moest mijn gastheer waarschuwen dat ik veertien uur later zou aankomen. Terwijl ik mij over mijn iPod boog, zette een Pakistaanse man zich bij mij. Iets in de dertig, groot, verzorgd gekleed en geschoren. Hij stelde zichzelf voor als een journalist. Hij had juist de massa straatkinderen gefilmd die naar een voetbaltoernooi in het buitenland zouden vertrekken. Hij vroeg wat ik hier in een MacDonalds in Karachi deed en ik legde mijn situatie uit. Hij stelde voor dat hij mij Karachi bij nacht wou tonen. „Er is hier een mooi strand.” Ik wist niet zoveel af van Karachi, maar ik wist dat het niet zo veilig was als Lahore en Islamabad. De sensatiezoeker in mij zei echter „Gaan!” De rationale moederfiguur hield mij tegen en zei dat ik eerst mijn goede vriend in Lahore zou moeten waarschuwen. 
Ik vroeg of ik zijn gsm mocht lenen, ging buiten zitten en belde mijn vriend op. Wanneer ik zijn stem hoorde, verdwenen alle donkere wolken. Hij liet mij beloven om de nacht in de MacDonald door te brengen. „ Ik heb tien jaar in Karachi gewoond en weet dat enkele buurten zeer gevaarlijk zijn. Er is veel straatcriminaliteit.”  Al telefonisch regelde hij met die journalist als tussenpersoon een sim-kaart voor mij zodat ik vanaf nu ook telefonisch bereikbaar ben. In Pakistan kunnen buitenlanders immers geen sim-kaart hebben. Een Pakistani moet immers zijn identiteitsnummer, naam van zijn vader en zijn moeder, geboorteplaats en geboortedatum opgeven. Mijn goede vriend aan de telefoon registreerde op zijn naam een nieuwe telefoonnummer voor mij en liet mij beloven goed op de sim-card te letten „zodat het niet in de verkeerde handen kan vallen.”

Nadat de journalist is vertrokken, begon de lange nacht. Soms was ik in MacDonalds, soms dwaalde ik rond de luchthaven. Mensen staren naar mij, ik zie vrouwen in burka’s, een kindje plaste op de grond vlak aan mijn stoel, om vier uur s’ ochtends, ik staarde jaloers naar de mannen die op de grond sliepen… Wanneer ik echter op de grond wou zitten, kwamen ongeruste politieagenten al vragen of ik ok waren en lieten iemand anders van hun stoel gaan zodat „de witte dame” kon relaxen. Om vijf uur onderrichtte een elf jarig meisje mij in Urdu, de officiële taal van dit land. „Ap kesi ho?”  Dat betekent „hoe gaat het met jou?”  Om zes uur bood een heel familie mij ijs en chai aan. Chai is de Zuid-Aziatische versie van thee. Ik had het al vaak in Nepal en India gedronken. Het is verslavingwekkend, maar ik vond er niets aan. Pas in Pakistan leerde ik van de speciale smaak van chai houden. 

Eindelijk was het tijd om in te checken. Ook al was mijn lichaam moe en lag het plat op een zetel-ik trok me niets meer aan van de starende blikken- toch was mijn geest super enthousiast. Ik zou eindelijk na een jaar met twee goede vrienden herenigd worden, in een van de laatste landen waar ik mezelf ooit verwacht had. In het vliegtuig naast mij verscheen een jonge vrouw die mij pannenkoeken en koffie van MacDonalds aanbood. Ze is jonger dan mij, vertelde over haar gearrangeerd huwelijk met haar neef en Pakistaanse politiek. 

Ik kwam als een wrak in de luchthaven van Lahore aan. Terwijl ik (nerveus) op mijn bagage wachtte (en hoopte dat het de reis had overleefd), belde ik de vriend in Lahore als eerste op. „Ik ben hier.” Ik wist dat de andere vriend al buiten in de aankomsthal op mij stond te wachten. 

Biodynamische landbouw in Pakistan

Biodynamische landbouw (ook wel vaak Biologisch-dynamische landbouw genoemd) is gebaseerd op de twaalf lezingen die de Oostenrijkse filosoof en pedagoog Rudolf Steiner over landbouw gegeven heeft. In deze landbouw wordt de kosmos en de natuur geobserveerd, niet om tegen de natuur te werken, maar om samen met de natuur het allerbeste te behalen. De zon zorgt voor smaak en de maan zorgt voor groei. Zij gebruiken ook preparaten van mineralen zoals kwarts die ze in koehoorns in de grond bewaren. Deze preparaten mengen ze in een watervortex waarna ze het over de bodem sproeien. Biodynamisch heeft iets van hekserij. Toch winnen vele biodynamische wijnen heel wat prijzen en zijn er wetenschappelijke onderzoeken dat groenten groter en voedzamer zijn dan hun broertjes in hetzelfde land.

De biodynamische boerderij van Roshni in Lahore
bron: Wendy Wuyts (instagram)

Zelf kwam ik in aanraking met biodynamische landbouw dankzij een artikel in een van mijn favoriete magazines, en voelde me meteen gestimuleerd om hierover meer te weten, zeker omdat ik zelf dankzij mijn nicht (en huisgenote) meer en meer bewust over mijn eten begin te worden. Enkele maanden geleden zocht ik op waar ik meer van zulke boerderijen kon vinden in België, maar de zoekresultaten waren nogal pover. Toen viel mijn blik op de reisgids van Pakistan, mijn volgende reisbestemming, en kreeg ik het idee om te kijken of ik daar geen boerderij kon vinden om meer te leren. Ik vond toen zelfs een mogelijkheid om WWOOFing te gaan doen in de enige biologisch-dynamische boerderij, dat toevallig in Lahore, mijn hoofdbestemming lag. Ik nam contact met de Roshni Associatie. Na wat correspondentie was ik uiteindelijk uitgenodigd om tijdens mijn laatste drie dagen daar te verblijven. Ik zou enkele posters en banners maken voor als ze naar de farmer's market in Lahore zouden gaan om hun organische producten te verkopen. Intussen leerde ik over biodynamische landbouw, de Waldorf school (de enige tot nu toe in Pakistan) en de verbintenis met elkaar en de zon. Zij hebben ook een gemeenschap voor mensen met speciale noden, en werken met vrijwilligers uit Duitsland, Oostenrijk en Zwitserland vooral. Ook had ik gesprek met de Duitse man van de Pakistaanse vrouw die deze associatie tien jaar geleden heeft opgericht.

Een Zwitserse vrijwilliger en een Pakistaans meisje
- West & Oost komen samen in Roshni, het Licht
bron: Wendy Wuyts (instagram)

Hij legde me uit dat Roshni, dat "licht betekent", een plaats is waar het Oosterse en het Westerse samenkomen. Daarom draagt het ook de slogan "Gottes ist der Orient, Gottest ist der Okzident" ("God is het Oosten, God is het Westen"), een anekdote van Goethe, een beroemde schrijver wiens naam wel eens in context van Orientalisme en Biodynamische Landbouw wordt genoemd. Het Goetheanum nabij Basel in Zwitserland is het wereldcentrum van antroposofische beweging. Niet alleen het huwelijk tussen de twee oprichters is een samensmelting van Oost en West. Ook de leer van Steiner is zeer Westers. Zo legde de Duitse vrijwilliger die al vijf jaar voor hen werkt dat ze bijvoorbeeld een discussie hadden of de koehoorns halal waren. Ook bevat de leer van Steiner heel veel verwijzingen naar het christendom. Hoe verzoen je dat met Islam? Door naar de gemeenschappelijke doelen te kijken, en niet naar de verschillen. Compassie, empathie, zorg voor elkaar, zorg voor de natuur...  brengen Westerse vrijwilligers en Pakistaanse mensen met speciale zorgen, de Pakistaanse personeelsleden en boeren, Pakistaanse mensen... samen.

Organisch is nog niet echt ingeburgerd bij de Pakistaanse mens. Ik had nog een gesprek met een goede vriend wiens tante in het ziekenhuis ligt. "In het Westen moeten jullie veel gezonder zijn, want jullie hebben al die organische initiatieven," merkte hij opeens op. Ik wist niet of ik met die uitspraak akkoord ging. Mensen in het Westen zijn niet allemaal gezonder of meer bewust van wat ze eten, maar ik moet wel toegeven dat ik in een cirkel met een straal van honderd meter in Brussel meer organische winkels vind dan in heel Lahore. Toch begint de vraag te groeien. Roshni heeft veel vaste klanten die hun brood en groenten bij hen aankopen. Ook duiken initiatieven zoals de organische "Khalis Food Market" op die gezond en organisch eten promoten bij de lokale bevolking. 

Ik heb de gezondheidsstatistieken van Pakistan niet bekeken, maar als ik hun dieet bekijk, denk ik dat organisch geteelde groenten en fruit wel eens een verrijkende aanvulling kan zijn naast al het vlees dat ik die maand voorgeschoteld kreeg. 

https://www.facebook.com/KhalisFoodMarket

Bloed Taboe in Kathmandu, deel 3

In Nepal heb ik een permacultuur boerderij bezocht dat de sociale onderneming Dharti Mata van Claire Lin uit Taiwan huist. Hun missie is eco-en vrouwvriendelijke producten maken voor vrouwen uit Nepal en daarbuiten. Klik hier voor deel 1 of deel 2.

Van de Boerderij naar Buiten

Studenten en bezoekers van de Hasera Permaculture farm, de dorpelingen en expats op de Farmer’s Market zijn momenteel de grootste klanten. Ook heeft ze connecties met organische winkels in Taiwan en Hongkong. Momenteel werkt ze aan pakketjes die ze via de post kan versturen. Wie geïnteresseerd is voor een aankoop van een pakketje (dat uit 6-8 pads bestaat en ongeveer 10-20 euro zal kosten plus verzendingskosten), kan Claire als volgt bereiken: 

Je kan haar ook elk weekend ontmoeten op de Farmer’s Market in Kathmandu. Ze vertelde me dat alle reacties interessant zijn. Een Frans meisje deed alsof ze haar standje niet zag, maar viste wel stiekem een businesscardje en belde haar na de markt op. Anderen vrouwen zijn wel meer zelfzeker en komen zelfs terug om meer te kopen. Ook mannen kopen dit voor hun vriendin, moeder, zus… Sommige Westerse vrouwen zeggen dat ze tampons gebruiken. Andere mensen denken dat ze hoesjes voor mobieltjes verkoopt. De Nepaleze vriendin die mij op haar producten gewezen heeft, vertelt me dat ze het al enkele maanden gebruikt. „Het is heel comfortabel. Soms wil ik het blijven aanhouden, ook al is mijn menstruatie afgelopen.” Ze gebruikt het alleen tijdens de meer lichtere dagen. Tegen het wassen kijkt ze niet op. Ze doet dit niet uit economische redenen, want ze komt uit de rijkere klasse en kan zoveel maandverband kopen als ze wil. Haar moeder heeft haar echter geleerd om zo weinig mogelijk te consumeren en duurzaam mogelijk te leven. In Nepal leeft alles langer. Terwijl mijn panty’s na twee dagen al niet meer bruikbaar zijn, zou ze bij de verkoper gaan klagen als haar panty’s voor twee jaar gescheurd zijn. Dit idee van de katoenen inlegkruisjes past perfect bij de oosterse filosofie dat het enige waarvan je meer wil hebben een betere natuur, gezondheid en geluk is.  

Mijn eigen evaluatie - bloeding in Pakistan

Twee weken later kon ik mijn nieuwe aankoop zelf testen. De test was meteen groot, omdat ik me op een roadtrip in de Himalaya van Pakistan bevond, met mannelijke vrienden. Ik was liever thuis geweest, met andere vrouwen, of eigenlijk helemaal alleen, waar ik dit in alle rust kon ondervinden. Toch besloot ik de test niet uit te stellen. Voor de zwaarste dagen gebruikte ik een tampon. 

Ik bewaarde de bebloede inlegkruisjes in een papieren zakje. Wanneer ik in een familiehuis van een van mijn vrienden een eigen badkamertje kreeg voor een nacht, waste ik deze met koud water. Ik was verbaasd hoe snel het bloed oploste. Ik wou dat ik dit weetje eerder wist, want ik heb enkele onderbroeken verspild aan bloedvlekken. Ik droogde deze buiten, maar wel uit het zicht van mijn mannelijke vrienden. Ik denk niet dat ze hiervoor klaar zijn. De vrouwen van hun familie merkten wel op wat ik aan het doen was en vroegen me erachter. Ik werd een beetje rood. In de Pakistaanse cultuur, zeker in de meer afgelegen berggebieden, wikte en woog ik mijn woorden af. Vrouwen lopen hier met dupeta’s en burka’s rond, zogezegd uit eigen keuze, maar indirect door de starende blikken van de man die hen oncomfortabel maken.   

Ik legde het concept uit. Ze werden super enthousiast. Ze stelden me ook vragen over tampons. Hun nichtjes in USA hadden dit al laten vallen. Ik haalde een tampon uit de verpakking en legde het concept uit. De vrouwen giechelden. „We kunnen dit niet gebruiken. Niets kan in ons zijn,” zei ze. Ze bestudeerden wel aandachtig de katoenen inlegkruisjes. „Dit is veel beter dan wegwerpmaandverband,” zei een van hen. „Het voelt ook zachter aan.” 

Ik wou dat ik een heel koffer vol lovelady’s had. Deze vrouwen waren echte gastvrije schatten en leefden in een van de mooiste gebieden ter wereld, die echter ook door plastiek geteisterd worden. Zij verbranden plastiek. Ik had hen graag een beetje meer comfort willen geven waarmee ze hun dochters en de natuur om hen konden beschermen. Het is misschien een vreemd geschenk, puur omdat het verbonden is aan taboe’s, maar misschien is dit wel een van de beste cadeau’s die we kunnen meenemen, een stukje katoen en een beetje wijsheid, gevuld met zin voor positieve verandering. Ik ben van plan om met mijn lovelady’s aan een wasdraad mijn Vlaamse tuin kleurrijker te maken. Ik hoop dat de buurvrouwen het zullen zien.  

Extra noot:

In België kan je ook katoenen inlegkruisjes vinden in de meeste ecologische winkels. Daarnaast bestaat er ook de "moon cup" dat misschien zelfs nog meer gemakkelijker is dan een inlegkruisje.  Meer informatie: http://www.kudzu.be/nl/winkel/categorie/i/47400 

Bloed Taboe in Kathmandu, deel 2

Tijdens mijn reis in Nepal ontmoette ik Claire Lin op de Farmer's Market in Kathmandu. Ik besloot naar de permacultuur boerderij te gaan waar ze haar sociale onderneming "Dharmati" heeft opgericht. 

Als je het eerste deel nog niet gelezen hebt, klik hier.

 „Moeder Aarde” - 
Profits voor Moeder Natuur en de Vrouw

Tijdens haar NGO werk in Nepal kwam Claire Lin, een jonge vrouw uit Taiwan, in aanraking met de zorgen van plaatselijke vrouwen. Ze vertelden haar over Chhaupadi, een traditionele praktijk in de westelijke regio van Nepal dat vrouwen verbiedt om deel te zijn van het familiegebeuren tijdens hun menstruatie. Claire vertelde dat deze vrouwen verbannen worden naar afgelegen huizen en nauwelijks eten of drinken, omdat ze „onzuiver zijn”. In Taiwan is menstruatie ook een taboe, maar niet zo hard als in Nepal. Ze hoorde dat somme vrouwen soms hetzelfde inlegkruisjes blijven gebruiken voor heel hun periode en daardoor verschillende infecties creëren. Deze verhalen bleven in haar hoofd hangen. Wanneer ze in Auroraville kennismaakte met katoenen inlegkruisjes, nam ze het idee mee naar huis. Ze las blogs uit Taiwan en Japan over hoe je zulke dingen maakte. Wanneer ze terugkeerde naar Nepal deed ze workshops over menstruatie educatie en opende ruimte voor dialoog voor vrouwen. Ook probeerde ze hen te leren hoe je zelf vanuit katoen inlegkruisjes kan maken, maar hoe langer ze dit deed hoe meer ze de vraag kreeg waar ze dat konden kopen. 

Wanneer ze 30 jaar oud werd, besloot Claire een carrièrewissel te doen. Ze verliet YIA Taiwan en richtte Darmati Sustainable Workshop op. Darmati betekent in Sanskriet en in Nepalees „Moeder Aarde”. Deze term belichaamt perfect de belangrijke waarden van haar onderneming: meer zorg voor de vrouw en voor de natuur. Met Darmati wil ze aan de hand van kleine veranderingen het leven van de vrouw, ten goede van de natuur, verbeteren.  

Lovelady Pads - liefde voor je eigen vrouwelijk lichaam en de natuur 

In de Hasera Farm vond ze goede bondgenoten in Mitu en haar vrouwenraad. Met behulp van de boerin van deze permacultuur boerderij selecteerde ze enkele vrouwen die wel een centje bij wilden verdienen. Wanneer Claire en ik ons in de gezellige atelier bevinden, legt ze me uit dat ze nooit een schaar hadden gezien. „Hun handen bibberden wanneer ze voor de eerste keer een schaar vasthielden.” De training duurde langer dan ze had verwacht, maar de vier vrouwen werden sterker. „Deze pads zijn de eerste producten die we met onze sociale onderneming willen maken,” legt Claire uit terwijl ze mij de atelier toont. „Later willen we andere producten maken.”

Ze haalde enkele inlegkruisjes uit een doos. „De naam Lovelady verwijst naar ons doel om vrouwvriendelijke producten te maken. Niet alleen doen we aan woman empowerment door rurale vrouwen op te leiden en te werk te stellen, maar dit is ook beter voor het vrouwelijk lichaam. Katoen is een ademende stof, plastiek niet. Als je het op een goede manier wast, is dit meer hygiënisch dan de plastieken versie. Er is minder kans voor infecties.”

„Ja… Ik weet dat ze stof gebruikt moest hebben voor Koning Plastiek de wereld begon te domineren.” Ik vertelde dat ik onlangs bij de grote opruim in het huis van mijn grootmoeder oude doeken had gevonden, die volgens mijn moeder de voorloper was van het maandverband. Mijn grootmoeder is een kranige vrouw van 80 jaar die nog een fris hoentje is. Die doeken hebben haar alvast geen kwaad gedaan.

„Bovendien werk je ook aan de natuur,” vervolgt Claire. „Hoeveel vrouwen leven er niet op aarde? Hoeveel van hen gebruikt plastieken inlegkruisjes? Die afvalberg groeit echt aan, zeker als je weet dat plastiek niet te recycleren is. Deze doeken kan je voor twee jaar gebruiken. Hoeveel kilogram afval en geld spaar je niet uit?”

Ze ontwikkelden zes verschillende soorten pads, die allemaal 100 % uit katoen bestaan:

1. everyday pads: voor alle dagen, lengte 23 cm
2. daypads with inserts:  geschikt voor zware en gemiddelde bloeding, 24 cm
3. daypads, geschikt voor gemiddelde bloeding, 24 cm
4. simple pads: geschikt voor lichte bloeding, 23 cm
5. long pads: geschikt voor hevige bloeding of wanneer je yoga of fysieke inspanningen doet, 24cm
6. night pads: voor zware bloeding, voor’s nachts, 36cm

Na gebruik laat je deze een nacht in koud water weken, met een beetje eco-vriendelijke zeep. Daarna was je hen en hang je hen in de zon. „In het begin was het vreemd om het bloed uit je inlegkruisjes te wassen,” zegt Claire, „maar eigenlijk verbindt het mij meer met mijn lichaam. Mijn voorouders waren Chinese medicijnmensen. Ze bestudeerden de kleur van het bloed om te weten of je lichaam gezond is.” Ze pauzeert. „Het is jammer dat veel vrouwen hun menstruatiebloed als iets „vies” zien. Dat komt vooral door de advertising van plastieken inlegkruisjes. Weet je dat ze in Taiwan menstruatiebloed in reclame als een blauwe vloeistof voorstellen?”

Ik zeg dat deze onnatuurlijke weergave ook in de lage landen gebruikt wordt.

„Eigenlijk is menstruatiebloed vol met nutriënten. Het lichaam bereidt zich voor op een baby, maar wanneer een eicel onbevrucht in de baarmoeder komt, stoot het deze nutriënten af.” Ze vertrouwt me toe dat ze het water waarin ze haar inlegkruisjes laat weken daarna over haar eigen tuintje giet, omdat ze gelooft dat deze extra nutriënten de bodem rijker kunnen maken.  

 „Het is spijtig,” gaat Claire verder, „dat vrouwen hun menstruatie proberen te vermijden, of het  liever willen weggooien dan willen bestuderen.  Door die herverbinding met mijn lichaam geef ik meer tijd aan mezelf in mijn lichaam. Vroeger nam ik pijnstillers, maar nu maak ik tijd vrij. Ik probeer op deze dagen minder te werken, was deze inlegkruisjes en denk na.”

Ik vertel haar over het boek „4seasons in 4weeks” van Suzanne Mathis McQueen waarin elke week van de menstruatiecyclus met een seizoen vergeleken wordt. „De periode van de menstruatie is onze herfst, wanneer de bomen hun bladeren loslaten, wanneer wij onze verwachtingen, herinneringen en andere dingen die we niet meer nodig hebben loslaten zodat we later hernieuwd kunnen beginnen. „Er is ook een hoofdstuk bij elk seizoen speciaal voor de man zodat hij weet wat hij moet doen waneer de vrouw in welke periode bevindt, zodat hij haar beter kan begrijpen en hun relatie dieper, gezonder en intenser kan maken.”

Claire glimlacht. „Het moet niet alleen taboe zijn voor vrouwen, maar ook voor mannen, die met ons moeten leven. In Taiwan is het de gewoonte dat je vriendje je warme chocomelk komt bezorgen tijdens de menstruatie.”  (wordt vervolgd)

Bloed Taboe in Kathmandhu, deel 1

Claire Lin en haar ladies
(c) Wendy Wuyts

Onlangs las ik een anekdote dat je jouw beste vriendinnen herkent aan het feit dat je alleen met hen over je periode kan praten. Deze anekdote weerspiegelt hoe taboe een gesprek over menstruatie is, zelfs in de Westerse wereld, terwijl het een zeer natuurlijk proces is dat het leven en de emoties van de helft van de wereldbevolking bepaalt. Claire Lin uit Taiwan neemt geen blad voor de mond wanneer ze over haar maandelijkse belevenis vertelt. Ze vertrouwde me toe dat ze vroeger pijnstillers slikte en zich zeer miezerig voelde. Haar vriend bracht haar altijd warme chocomelk. Hij wees haar tijdens hun bezoek aan Auroraville, het reusachtige eco-village in Zuid-Indië, op katoenen inlegkruisjes. Ze bande de plastiek uit haar maandelijkse cyclus en voelt zich zelfs zeer comfortabel. Ze bracht het idee zelfs naar Nepal, waar ze tijdens eerdere reizen geschokt was door de taboe en ongezonde gewoontes die heersen over ons maandelijks bloed. 

Bron: Google search "farmer's market kathmandu 1905"

Zelf maakte ik kennis met Claire op de Farmer’s Market 1905 in Kathmandu (Nepal). Op de farmer’s market verzamelen verkopers van organische voeding en andere producten. Zowel Nepalezen van de hogere en middenklasse als expats en toeristen zakken op zaterdag en zondag af om van de groene atmosfeer te genieten. Mijn Nepalese vriendin, een oude studiegenoot, wees me op het standje van Claire en vertrouwde me toe dat ze haar inlegkruisjes al enkele maanden gebruikt. „Ze zijn gezond en zo comfortabel dat ik wil dat ik altijd mijn periode heb.” Ik was eerst een beetje cynisch. Ik vroeg me af of het lekgevaar niet groter werd. Alsof mijn vriendin mijn gedachten kon lezen, voegde toe dat ze deze alleen in haar lichtere dagen gebruikt. 

Claire merkte ons op en begroette ons met een warme glimlach. Terwijl ze mij de verschillende soorten inlegkruisjes toonde en mijn vragen over lekgevaar, de hygiëne en het wassen beantwoordde, bekroop een warm gevoel mij. Dit leek allemaal te kloppen, zei mijn intuïtie. De verhalenverteller in mij spoorde me aan om voor een uitnodiging aan haar sociale onderneming waar ze de inlegkruisjes maken te bezoeken en meer te leren over LoveLady. Zeer enthousiast gaf Claire Lin me haar contactgegevens. 

Een van de meisjes die mijn pad in Nepal kruiste
(c) Wendy Wuyts

Enkele dagen later vertrok ik op mijn eentje, met mijn camera, lenzen, statief, proper ondergoed en mijn tandenborstel en mijn notaboekje naar een dorpje nabij Dhulikhel, twee uur met de bus van Kathmandhu.  Ik plande om voor een nacht te blijven, maar de omgeving, de figuren die ik ontmoette en de natuur deden mij langer blijven. Als ik geen vlucht naar Pakistan moest halen, was ik daar misschien wel drie weken gebleven. De busreis was al een heel avontuur. Ik speelde twister met tientallen Nepalezen in een overvolle bus op kronkelende bergweggetjes. Ik heb me zodanig in zoveel posities gewurmd dat ik me afvroeg hoe Claire voor elk weekend het klaarspeelde haar lading lovelady pads te vervoeren naar Kathmandu. De eindbestemming was adembenemend. Fonkelende rijstterrassen vormden een grootste trap naar een vallei die omringd werd door de Himalaya. Kinderen wandelden in hun uniformpjes naar huis. Auto’s en bussen toeteren vlak voor elke bocht een heel orkest. Ik vroeg aan een vrouw in haar standje met koekjes, drank en andere gefabriceerde producten die ze niet in de velden kunnen plekken de weg naar de Hasera Farm. „Volg deze weg voor vijf minuten. Er is maar een weg,” vertelde de enige persoon die Engels kon. Ik vroeg me af wat vijf minuten betekende -want tijd is niet zo gedetermineerd als  in de West-Europese wereld- en begon te wandelen. Het waren echt vijf minuten voor ik een bord aantref met „Hasera Permaculture Design Course”. Ik keek op, naar rechts, en zag drie vrouwen naar mij staren. Ik vond een trapje naar boven en volgde deze vrouwen naar het erf voor de grote, witte boerderij en maakte kennis met Mitu, met haar stralende glimlach en haar vlezige omtrek duidelijk een dochter van Moeder Aarde, en een van haar tweelingzonen. 

„Welkom in mijn huis,” begroette ze. „Ik verwachtte je. Waar is Claire?”

Klik hier voor het vervolg.

Pakistan en de Metafoor van de Olifant in de Duisternis

In een heel ver land brachten enkele wijze Hindu’s een olifant in een donker huis. Vele mensen gingen het bekijken, maar ze konden de olifant alleen in de donkere stal zien. Ze mochten de olifant aanraken. Daarom vormden ze een beeld van de olifant op een tast. De ene persoon voelde  alleen de slurf en zei dat een olifant op een waterpijp moest lijken. De andere raakte de oor en vergeleek het dier met een lappendeken. De andere raakte de poot en zei dat de andere personen mis waren. „Het lijkt op een pilaar”. De andere raakte de rug en zei dat de olifant zoals een troon is. Iedereen hoorde elkaar praten, maar toch bleven de meesten vasthangen aan hun eigen geloof. Sommigen verwerkten wat ze van anderen hoorden, maar niemand kon helemaal beschrijven wat een olifant is…

Sinds ik zeventien ben, is deze parabel van Rumi, de bekendste sufi in het Westen, een van mijn lievelingsverhalen, omdat het aantoont hoe ver de meeste mensen van waarheid zijn. Onze leerkracht had andere leerlingen en mij met dit verhaal laten kennismaken als inleiding tot een project over wereldgodsdiensten dat we moesten maken. De absolute waarheid is als de olifant. Elke godsdienst is de aanraking van de olifant in het donker. Sommige mensen zoeken heel hun leven naar het totaalbeeld van de olifant, naar de algemene waarheid, maar slechts weinigen begrijpen dat ze vooral met hun hart, en niet met hun ogen, moeten zoeken.  

Ook ik ben op zoek… Nog steeds. Zelfs als je openstaat voor een plaats, een persoon, een ervaring... zijn er nog zoveel andere verhalen die ontdekt kunnen worden... 

Pakistan in het Donker

Bijna twee jaar geleden maakte ik kennis met een jongeman uit Pakistan. We studeerden allemaal in een internationale filmschool in Praag, Tsjechië. Ik wist helemaal niets van Pakistan, behalve dat ze Osama Bin Laden in Abbotabad hebben gevonden en dat het door Taliban geteisterd worden. Geen enkele vezel in mijn lichaam dacht er aan om dit land te bezoeken, ook al hou ik van reizen en avontuur. Pakistan leek me een kil, gevaarlijk land waar elke vorm van liefde onderdrukt wordt door burka’s, gedwongen huwelijken en extreem-conservatieve zelfmoordaanslagen. 

Dat is toch het beeld wat de media mij gaf. 

Wij werden vrienden. We deelden niet alleen een passie voor film en reizen, maar voerden ook gesprekken over verschil tussen de „Orient en de Occident” en existentialisme, waarvan sommigen overvloeiden naar een discussie, anderen in stilte vervielen en enkelen een glimlach bij ons ontlokten. Dankzij hem ontkiemde het idee om Pakistan aan mijn lange lijst toe te voegen. Het leek helemaal niet zo gevaarlijk. Integendeel… Zijn verhalen deden aan mijn stage op het Zuid-Turkse platteland denken waar tandeloze oude vrouwtjes mij komkommers en tomaten gaven, herders mij en mijn vriendin op hun kar vol geiten een lift gaven of de vele boeren die haar en mij op een warme glimlach, een basisles Turks en thee trakteerden.

Een jaar nadat onze paden waren gescheiden, kwamen onze paden in de Pakistaanse stad Lahore terug samen. Mijn verblijf was veel te kort, maar ik zag de contouren van de olifant uit het verhaal van Rumi. Ik deed ook aan couchsurfing en zag het land niet alleen vanuit de ogen van mijn oude vriend. Deze vele ontmoetingen en ervaringen brachten wat meer licht zodat ik de onbekende schoonheid van dit land zag. Ik zag ongelooflijk mooie architectuur, beleefde geweldige avonturen met landverschuivingen, leerde meer over de schoonheid, de waarheid en de vrijgevigheid in de religies daar en ontmoette de meest gastvrije mensen. Ik ben verslaafd geworden aan chai. Bijna twee maanden later, in België, bestel ik nog steeds chai latte, als ik kan. 

Er zijn ook andere ervaringen, die een andere kant van Pakistan tonen. Een straat oversteken kan een nachtmerrie zijn, daarnaast moet je oppassen dat je niet van blasfemie beschuldigd zal worden en mijn planning werd vaak onderbroken door het gebrek aan elektriciteit. Dat laatste was misschien soms goed voor een meisje dat van een wereld komt waar je constant bereikbaar bent en overwelmd wordt met informatie. Hoe meer mensen ik echter sprak in Pakistan, en hoe meer ik observeerde, of meemaakte, hoe meer ik echter realiseerde dat het te moeilijk is om dit land samen te vatten. Ik weet alleen dat het meer is wat Malala, soldaten en journalisten ons vertellen. 

Een aantal foto's, zoals hierbovenstaande, zijn intussen op een website van de grootste Engelstalige krant van Pakistan gepubliceerd: http://www.dawn.com/news/1107919

Spreek een beetje luider

In Nepal sturen ze op een bijzondere manier gebeden naar de hemel: in plaats van te bidden draaien ze aan gebedsmolens of hangen ze gebedsvlaggetjes vol wensen die de wind naar de hogere sferen mag brengen. Mijn boodschappen draag ik over via video's. In oktober hadden mijn vrienden van visual okapi en ik deelgenomen aan de internationale muziekvideowedstrijd van Genero.TV, waarbij we finalist werden. Nu maak ik samen met een goede vriendin uit Nepal -zij studeerde aan het acting department van de Prague Film School- een muziekvideo voor Diane Birch van Genero TV. 

Pre-Productie
Wanneer we in de Dream of Gardens van een kopje koffie genoten, vroeg de broer hoe je aan een muziekvideo begint. Zelf werkt hij in de marketing en gelooft dat een idee voor een campagne of een video op dezelfde manier begint. Ik had geen duidelijk antwoord. Ik zei dat creativiteit groeit en vaak komt wanneer je niet te veel nadenkt. Eerst krijg je een idee, dan werk je het uit zodat het praktisch realiseerbaar wordt, doet research over de prijzen, mogelijkheden, het verhaal, vindt mensen -ik vond zijn zus als mijn producer en actrice- en luistert vooral naar hen. Het idee groeit en groeit, zelfs in de post-productie. 

Ik was heel hard geïnteresseerd voor deze wedstrijd, omdat Diane Birch met haar lied duidelijk wil maken dat duistere tijden in je leven natuurlijk zijn, en niet dienen om je kleiner te maken, maar om je te laten groeien. Zij had eerst een lange relatie geëindigd en daarna haar vader, haar levenskracht, aan kanker verloren. "To stay strong, you have to surrender a bit to the breakdown and embrace the darker parts of your psyche and circumstances, come full circle and realize that there’s beauty in even those really difficult and testing times. If you can learn to do that, you can manifest a lot of great things in your life." Het lied "Speak a Little Louder" behoort tot haar eerste album in jaren dat een kijk biedt in haar complexe en uitdagende groei in een vrouw. 

Mij leek het om dit universeel thema in een totaal andere context te plaatsen. Door het in Azië te filmen wordt dit thema meer herkenbaar, ook al vindt het plaats in een totaal andere wereld. Bovendien wou ik ook ervaren hoe het zou gaan als ik later een groter filmproject in Azië zou filmen. Het is altijd voor mij een droom geweest om een groter project in Nepal te doen. 

op de set; mijn Nepalese vriendin (rechts) laat hen
tekenen dat de video uitgezonden mag worden

Productie
We hebben de opnames over drie dagen gespreid. Op de eerste dag maakte ik in de voormiddag kennis met de kinderen en toonde mijn vriendin me enkele locaties. In de namiddag filmden we op twee locaties de scènes met de kinderen. Aangezien zij geen acteurs zijn, opteerde ik niet voor close-ups (CU's). Tijdens de analyse van Kusturica's "Black Cat White Cat" leerde ik dat CU's meer emotioneel geladen zijn, maar dat de acteur ook sterk uit de hoek moet komen. Ik filmde de kinderen meer van een afstand en gaf hen zo weinig mogelijk aanwijzingen. Ik had namelijk een visie van een mooie jeugd, en ik denk dat je kinderen dan gewoon hen zelf moet zijn. De regie ging via vier talen. Het vormde zich in het Nederlands in mijn hoofd, dat ik voor mijn producer in het Engels vertaalde, waarna zij Hindi sprak tegen de moeders die daarna hun kinderen in hun Nepalees dialect vertelden wat ze moesten doen. Het klinkt omslachtig, maar het werkt. 

Tijdens de tweede dag filmden we een scène in de slaapkamer van mijn producer, waarna we op zoek gingen naar acteurs. Of ja, acteurs. In Nepal bestaat er niet echt een theatergemeenschap, zoals in Praag of Antwerpen. Mijn producer heeft verschillende mensen opgebeld, maar uiteindelijk vonden we genoeg personen. Op de derde dag gingen we eerst nog langs het beauty salon, voor enkele shots en om de hoofdactrice te doen opmaken, en gingen we langs een stalletje om henna te kopen, want een andere actrice speelde de getrouwde vrouw. Henna en groene en rode armbanden symboliseren dat iemand getrouwd is. In totaal hebben deze opnames me 50 euro gekost, waaronder zakgeld voor de kinderen, eten, henna, de make-up sessie en de armbanden. Prijzen zijn dan ook zeer laag in Nepal. Mijn producer heeft een eigen kok, chauffeur en een poetsvrouw die ze maandelijks 70 euro uit betaalt. Naar het schijnt zijn dat zelfs hoge lonen voor deze beroepen. 

Post-productie
In Nepal zijn de meeste internetverbindingen traag, maar een vriendin van mijn producer heeft super snel internet en zij liet me enkele shots naar België wetransferen, zodat een vriend, een specialist in After Effects, vlinders kon animeren. Zelf nam ik mijn laptop mee naar gezellige koffiebarren, maakte een eerste versie, zond deze naar mijn vrienden van visual okapi voor constructieve feedback en werkte dan tegen de klok verder om het daarna op de website van Genero.tv te uploaden. Momenteel is de uitslag van deze wedstrijd nog niet bekend. De winnaar wordt de officiële muziekvideo van Diana Birch. 

Nieuwe projecten
Intussen heb ik op Farmer's Market 1905, een marktje in het groen, met standjes vol ecologische producten en andere leuke dingen, kennisgemaakt met een NGO dat heel eco- and-woman-friendly producten verkoopt. Overmorgen vertrek ik naar het dorp om foto's en footage te maken, want het is iets wat ik heel graag wil promoten.  

Made in Asia

Momenteel bevind ik me in de luchthaven. Goed op tijd. Ik heb last minute besloten om een reispartner mee te nemen. Tijdens vorige grote reizen nam ik altijd iets mee, zeker op de reizen wanneer ik alleen reis. Ik wil en/of kan niet altijd op de foto poseren, omwille van verschillende redenen. Een foto van enkel een landschap is zo saai. Dan kan je beter een postkaartje kopen. Daarom neem ik altijd stille reisgenoten mee. 

Van 2008 tot 2012 nam ik mijn vijf eendjes mee op verschillende reizen in de de hele wereld. Ik had uiteindelijk een album, genaamd "Duck Luck" met meer dan 250 foto's. De eerste foto's waren alleen van het blauwe eendje in New York (juli 2008). Blauw eendje besloot niet meer solo te gaan en nam de vier andere eendjes mee op de volgende trip. Hun eerste gezamenlijke optreden is in Lissabon. Hun tour bestond uit vele landen in Europa, Ghana, Peru, Argentinië, Chili, Uruguay, Honduras, Guatemala, India, Nepal, Kenia, Thailand en Nieuw-Zeeland. Uiteindelijk besloten ze op pensioen te gaan in het laatste land. Daar in de wildernis vonden ze ultieme vrijheid na hun grote zangcarrière. 

Wat zongen de eendjes? Eerst representeerden deze eendjes vijf kotgenoten. Later gaf ik elk eendje een woord zodat ze samen de universeel mooi boodschap "all you need is love" over de hele wereld spreiden. Vogels zingen duidelijk de mooiste liedjes. Verschillende vrienden en lokale mensen hebben in de hele wereld met deze eendjes geposeerd. 

Duck Luck - 5 colorful ducks carrying the message "all you need is love" around the world

Tijdens mijn wereldreis van september 2011 tot mei 2012 had ik een wit bord bij, waarop ik de dag, locatie en soms nog een extra boodschap op schreef. Ik noemde deze reis soms ook wel "The FairyTravel of Snow White Board", ook al was dit bord na een tijdje niet meer wit. 

Als dagen hetzelfde waren, zoals mijn weken in Thailand, nam ik wel niet elke dag een foto. In de Taj Mahal mocht ik geen "tekengerief" meenemen, dus dan heb ik op een stuk papier de boodschap geschreven. Soms schreef ik ook andere dingen op het bord, zoals tekstballonnen, boodschappen voor de bevolking...  Net zoals de eendjes heeft Snow White Board ook met verschillende mensen, zowel vrienden als lokale mensen, voor de camera geposeerd. 

Dit bord reisde naar Duitsland, Kenia, Nepal, India, Thailand, Maleisië, Singapore, Australië, Nieuw-Zeeland, Chili, Argentinië, Bolivië, Peru, Colombia, USA, Servië en Hongarije. Op dag 248 bevonden we ons terug in het adembenemende treinstation van Antwerpen. 

In Kenia was het nog een Sneeuwwit board. 

Deze keer ga ik voor 6 weken naar Azië. Als je mijn verblijf en studie in Praag niet bijrekent, dan is dit mijn 3e grootste reis. Het gaat ook wel een bijzondere reis zijn, want ik ga beginnen met bekende plaatsen, zoals Bangkok en Kathmandhu, maar daarna ga ik zeer onbekend territoria, zelfs voor andere reislustige vrienden, opzoeken, namelijk Pakistan, en wie weet nog waar ik terecht zal komen. Ik wou weer iets leuks meenemen. Maar ... wat? Mijn eendjes waren weg, mijn bord zag er echt ... versleten uit... 

Toen viel mijn blik op mijn oude Pikachu, een van mijn grootste helden en een van de meest geweldige dingen die Azië ooit geproduceerd en geëxporteerd heeft. Ik besloot om eens te testen hoe levend Pokémon nog is in Azië. 

Hier is al een eerste foto. Ik beloof dat er veel mooiere foto's dan deze in de luchthaven van Brussels zullen zijn. Verwacht foto's van Pikachu in apentempels in Kathmandhu, de Himalaya, eeuwenoude steegjes van Lahore ... en misschien zelfs op een pingpong show in Bangkok. 

Geduldig wacht Pichaccu in mijn tas op de avontuurlijke weken die ons te wachten staan.
Volg zeker onze foto's op instagram. Het zal zeer geel-zwart worden ;)http://instagram.com/wendiertje89

Een Scheiding - tussen klassen, geloof en gender

Een bevriende cinematograaf die in Pakistan werkt, raadde me aan om de films van de Iranese regisseur Farhadi te zien. Hij vertelde me dat hij van de "storytelling" hield, maar voegde niet meer toe, want hij wou het me zelf laten ontdekken en eerst mijn mening horen. Ik heb de film zelf in stukjes gezien, maar dat zegt niets. Ik heb hem uitgekeken, en dat betekent dat deze film mij beweegt. Deze film vertelt -zonder documentaireachtig te worden- over de maatschappij in Iran. Het voelt realistisch, als het echte Iran aan, ook al ben ik daar nooit geweest. Bij sommige films weet je gewoon weg dat je een perspectief ziet dat een grote spiegel is. Het is maar een verhaal over Iran, niet de algemene waarheid, maar toch voel ik empathie met Iran, als je met een maatschappij empathie kan voelen. 

Het verhaal gaat over Nader en Simin, een koppel uit de stedelijke middenklasse, dat op het punt staat te scheiden. Simin wil immers het land verlaten, maar Nader wil -omwille van zijn trots?- zijn vader die Alzheimer heeft niet achterlaten. Simin trekt toch weg, ook al protesteert hun 11-jarige dochter Termeh, en daardoor moet Nader beroep doen op de hoogzwangere Razie, een zeer religieuze vrouw uit de arme buurt, om op zijn vader te letten wanneer hij gaat werken. Zij werkt achter de rug van haar man, en neemt haar dochter mee... 

Alle personages zijn universeel en tegelijk van Iran. Ik begreep hen, zelfs als ze (menselijke) fouten maakte, ook al ben ik zelf niet van Iran, of van een religieuze achtergrond. Toch zou het niet in België gefilmd kunnen worden... 
Het is een van die films die meer op een leerprogramma in middelbare scholen mag zijn, in plaats van lessen waaraan meeste studenten niets hebben, want het doet je niet anders, maar meer open, denken over de maatschappij in Iran, de moslim cultuur, de verschillen... of de scheiding tussen klassen, geloof en zelfs gender. 

Het script en de personages zijn zeer goed geschreven, ook al zou dit verhaal snel op papier gestaan hebben (maar het "zou een voortvloeiing zijn van de vorige film"). Het verwondert dan niet dat Farhadi, de regisseur (en schrijver), een oscar voor beste buitenlandse film (ja, toen Rundskop ook een oscarnominatie had voor dezelfde categorie), heeft weggekaapt. Het was de eerste film uit Iran die het felbegeerde beeldje in de filmwereld won. 

In het echte leven ziet de cast er anders uit dan in de film.

De cinematografie bestaat uit shots die rauw aanvoelen, totaal niet dromerig. Verwacht geen "aint't them bodies saints". Sommige shots zijn zelfs handheld. Ook was het volgens mij niet toevallig dat de regisseur en cinematograaf met verticale lijnen werkte, zoals bijvoorbeeld in het eindshot, om de scheiding te visualiseren. Ook sommige scènes bestaan uit dialoog of acties die soms in twee verschillende ruimtes plaatsvinden, maar toch zijn personages bewust van elkaar. Gescheiden, maar eigenlijk ook niet helemaal. Zelfs de belangrijkste vraag draait om een gesprek dat in de keuken zou gevoerd zijn, en of Nader, die zich in de andere ruimte bevond het gehoord heeft. Die scheiding in de titel gaat volgens mij niet alleen over de scheiding tussen vrouw en man, religies, klassen... maar ook de fysische scheiding... of hebben deze juist met elkaar te maken? 

Song of Silence

Today I was reading about "SHIRDAKS", textile with symbols from nature, from KIRGIZIA. These symbols, stories... are called "the song of silence", because the women from Kirgiza don't need words, just their craft, to transfer stories to the next generation. 

This article inspires me to visit them one day, in the mountains, and "listen" to their songs. Central-Asia seems so interesting, and remote, and beautiful, and full of silence, which I sometimes miss in busy cities (and Flanders is 1 big city). (but I don't need to visit it soon; I like my new job haha)

They are very connected with nature... but I frown my eyebrows when I read a Dutch women exports this to Europe (and beyond). I think there is some ecological footprint in their craft... but I guess I should shut up, because I also leave some footprints by traveling. 

 I like their motive of the circle, with crosses, referring to the wind directions, but the circle referring to the fact you're always home, because wherever you go, you'll always bring yourself... and I think this idea suits nomads like them. Or other travelers, and explorers... or in fact everyone... who is connected.

Source & pictures: http://birgittadevos.nl/portfolio-item/verhalen-in-vilt

Travumentary: to inspire, not to educate

A friend and I left Belgium for 2 weeks to explore Israel, a place which inspires many people, looking for answers, and also ended up in Jordan, totally not planned.

I documented this travel, not to tell a story, or to give the answers I found, just to let people feel my experience, because visuals can say more than billion words. It is also an invitation to find your own story or answers.

Documentaries record events, facts... with the purpose to educate people. Travel promo films have the  purpose to make from people tourists, while I don't want people to be tourists, and look at cultures and countries as a far-from-their-bed-show. I also don't want to force a belief, or some facts... on people, because I think every person can educate himself. There is some freedom in real education.
So... I made the concept of Travumentary.

I wouldn't call this a documentary, or a promo film about Israel (and Jordan), but rather a TRAVUmentary: documenting a travel experience, to inspire people to travel more
... because traveling is exposure, and exposure is education, and education creates chances.

Here is a first version of my travumentary about Israel (and a bit about Jordan):

Watch here "Sunset in the Middle East"

Divine Images

“What would have happened if the aesthetic standard of our society had belonged to the collective unconscious of the great artists of the past?” the Italian artist Anna Utopia Giordano wondered. 
She took famous classic nude beauties of art history, and photoshopped them, like these pictures were going to used for advertisements of covers you'll find nowadays. There are standards in the world, accepted, about female beauty. These standards weaken the woman a lot, because it makes a difference between women. You cannot be beautiful if you attain these standards. Is it healthy? Is it possible for every women to become like the photoshopped ideal? 

It is kind of interesting to know how standards can poison the self-esteem of many women. I don't want to describe myself as the ideal or perfect woman, in all my Belgian modesty, but... sometimes I wonder why not. I look more to the left woman than the right. In some periods I would be the muse of many artists. Do I just have bad luck I am born in the wrong period? 

Since childhood I look to much into the mirror, trying to change myself, my body, in something else, something others want to see. I did a lot of sports. I had a period I ate only fruits for breakfast. And I lost weight... but still, even I had a more healthy BMI than ever, got a good physical condition, I thought I was too fat. The Romans had this expression: Mens Sana in Corpore sano. A healthy mind in a healthy body. It can go both ways. Even if you have a healthy body, a beautiful body, you still can feel miserable, and weak, and ugly, because the mind is tricked. It is maybe weak to let my mind trick me, but if you already as child are brainwashed by all the stereotypes of beauty you see on magazines, television, films... you wonder why so many women are feeling bad, and ask their husband -as in this famous cliché- or their ass looks to fat in this dress. 

Two years ago I went to Thailand, in a period when I I felt bad about my own body, my relationships, or the lack of relationships... also partly because I got recently dumped by a guy which I thought was going to be someone more. I went to Koh Phangan, and decided to take yoga, because "yoga people all look so happy, and ... he... maybe this can help me to make me stronger and happy, you know".  
I promised myself to subscribe for the closest yoga center in my neighbourhood. When I came back from the 7/11, with my bags full of groceries, I bumped into a notice board of a yoga school. I came closer, and my mouth felt open... when I discovered it was a tantric yoga center, and ... more... they were going to give a tantric sex workshop of a week about 2 days. I hesitated in these 2 days, because... is this not bad for a Catholic prude girl like me... but on the other hand... nobody knows me. So, in the last moment, I went to the yoga school and attended the lectures and yoga classes. Don't expect stories which would even blush Samantha from Sex and the City. It was more innocent. One of my big eye-openers was the quote of the lecturer that many women forget to really watch to classic paintings where goddesses, the ultimate beautiful women, are portrayed. Aphrodite, Venus... are not models with size 0, no, they have curves, and love-fat. They are mothers of Eros,  and still thousands of men, from beggars via artists to kings, worship them, because... this woman is a goddess, and knows everything about love, her fertility, desires... and uses what she has to gets what she wants, and Aphrodite, if you know your Greek myths, she mostly gets what she wants. 
Real beauty cannot be captured by physical features, because they change according to the standards made by time and culture, but real raw beauty you can find in any woman who founds divinity in who she is, and knows how to use it. 

So... for me both paintings, the one with the more curvy woman, or the more slender lady, are both beautiful, in a different way divine. 

source inspiration: Flavorwire 
source pictures: Anna Utopia Giordano