De Feministische Avant-Garde van de 1970s: Francesca Woodman

Vandaag hebben een vriendin van Iran en ik de tentoonstelling "WOMAN - The Feminist Avant-Garde of the 1970s" in Bozar bezocht. Deze tentoonstelling loopt van 18 juni tot 31 augustus in het Brusselse en bevat beelden van de Sammlung Verbund in Wenen. De namen van de artiesten zeiden me niets, maar tijdens mijn reis doorheen de jaren zeventig werd ik verliefd op de verhalen, boodschappen en werken van Francesca Woodman, Mary Beth Edelson, Ulrike Rosenbach, Birgit Jürgenssen en Sanja Ivekovic dat ik  zelf mijn fototoestel wil nemen en mezelf als vrouw wil verkennen. 

Vooral Francesca Woodman intrigeerde me. Voordat ik haar werk zag, viel de naam al op. Wood + Man. Mijn eigen familienaam betekent ook "Wood". Het tweede woord "man" klinkt zelfs ironisch. 

Dan las ik haar verhaal. Ze is geboren in 1958 en gestorven in 1981. Dat betekent dat ze op 22 of 23 jarige leeftijd gestorven is. Haar jeugd speelde zich af in Colorado en Italië. Al sinds 1972 trok ze foto's van haar zelf. Vaak naakt. Een vriend vroeg haar ooit waarom ze foto's van haar naakte zelf nam, en toen zei ze laconiek dat zij altijd voorhanden was. 

(c) Francesca Woodman

In 1979 verhuisde ze naar New York en werkte as de assistent van een fotograaf en als een modefotografe. Op 19 januari 1981 pleegde ze zelfmoord. 

Haar werk bevat heel eel kleine vierkante zwart-wit foto's, videos en tekeningen. Haar iconografische beeltenis van de jonge vrouw worden vaak gezien als een esthetische voorspelling van haar zelfmoord. Maar SAMMLUNG VERBUND bewijst met hun laatste boek dat zij een gepassioneerde vrouw is. 

Terwijl wij langs haar afbeeldingen wandelden, dacht ik aan de film The Virgin Suicides van Sofia Coppola, dat over vier zusjes gaan die zich gevangen voelen in het huis, de religie van hun ouders en de maatschappij en daarom zich -zoals de titel al verraadt- het leven ontnemen. De foto's beelden dezelfde duistere drang naar vrijheid die ze nooit gaan krijgen. Ik was geïntegreerd door haar beeltenissen, vooral van het strand, zeker omdat ik zelf op zoek ben, of bezig ben, aan een script voor een kortfilm over twee zusters die elks een transitie in vrouwelijkheid ondergaan tijdens een strandvakantie. 

De film gaat ook over de jaren '70. Daarvoor - voor eeuwen- domineerden mannen het beeld van de kunstenaar en van de vrouw in de kunst. Vrouwen dienden alleen maar als model. In de nasleep van mei '68 begonnen vrouwen zoals Cindy Sherman en Hannah Wilke, VALIE EXPORT... het beeld van de vrouw in en door de kunst toe. Ze gebruikten geen schilderijen of beeldhouwwerk, dat nog steeds het domein van de man is, maar vertaalden hun boodschappen en verlangens in fotografie, videografie en theatrale voorstellingen. 

(c) Francesca Woodman

De tijd, de cyclus van leven en dood, de processen van veroudering en vernieuwing, begeesterde Woodman zo fel dat het in haar werk en leven een grote invloed had. Ze liet zich door de Griekse mythe van Apollo en Daphne inspireren en laat zich fotograferen waarbij ze omcirkeld wordt door boomwortels en berkenstam draagt. De mythe zelf gaat ook over transitie en spanningen van adolescentie en volwassenheid. Haar kunst kan dan ook gezien worden als haar zoektocht, haar leerproces, om verandering, verlies, het leven... zelf te aanvaarden. Een proces dat iedereen doorgaat. 

Zelfs de quote bij haar werk -het museum heeft bij elke artieste een persoonlijke quote gezet- past bij Francesca... en eerlijk gezegd voelde ik me daardoor nog meer met haar gebonden, omdat in mijn verhalen en kunst ook constant tijd, verlies en bomen terugkeren, als een cirkel. 

"I've a lot of ideas cooking, 

I simple need to get started working 

before they stick to the bottom of the pan." 

- Francesca Woodman

(c) Wendy Wuyts

VIDEO: Ron Finley - a guerilla gardener in South Central Los Angeles

Ron Finley vertelt op een zeer gepassioneerde en overtuigende wijze zijn verhaal. Hij zag hoe zijn buurt (South Central Los Angeles) onder andere door fast food ketens wordt/werd verziekt. Ook zag hij al die grasperkjes langs de straten die voor niets gebruikt werden. Hij begon overal groenten te planten en mensen aan te moedigen (terug) meer groenten te eten en zelf te kweken in dit stukje niets. Daarnaast geeft tuinieren ook een therapeutische werking op de geest. "Laat de schop jouw wapen van keuze zijn," verklaart hij.

Bron: ronfinley.com

Back to the Future

Gisterenavond vond ik in mijn brievenbus eene envelop met mijn eigen handschrift. Pas na enkele verbaasde seconden merkte ik de Zweedse postzegels op, en herinnerde me de brief die iedere deelnemer van de Leadership Summer School in Sofia, waaraan ik twee weken heb deelgenomen, een brief aan zichzelf moest schrijven en deze aan een persoon meegeven die je vertrouwt die het 6 maanden later zal sturen.

Tijdens deze Leadership Summerschool leerde ik vooral dat een leider geen luidruchtige manager moet zijn, maar ook een coach kan zijn voor anderen, een steunpunt, een bron van inspiratie, en vond ik al een beetje meer zelfzekerheid dat iedereen, hoe stil of luid je ook bent, een leider kan zijn. Wat ik zocht, en nog altijd meeste probeer te vinden, is zelfzekerheid.


Lieve Wendy in 29 januari 2014 (ik had eerst 2013 geschreven),

dit is de laatste dag van de Leadership Summerschool. Ik moet toegeven dat ik een beetje bang ben. Ik heb al zoveel meegemaakt, al zoveel mensen ontmoet; 3 verschillende diploma's behaald, tientallen studentenjobs en duizenden projecten voltooid, maar vooral begonnen. Soms vraag ik me af waarom ik niet meer voor lange termijn projecten ga, als een bij word, deel van een sociale gemeenschap, een bijenkorf, en niet als een vlinder dingen op start, en dan verder fladder zonder lang op een plaats te blijven, en iets op te bouwen. 

Wat wil ik? Dat moet ik immers in deze brief schrijven, zodat ik over zes maanden kan lezen of ik nog steeds hetzelfde wil. Ik wil stereotypen breken. Ik wil dat iedereen trots is op zijn kleur, omdat we SAMEN een prachtige regenboog vormen. 

Ik bedenk me dat ik weer iets opschrijf dat over anderen gaat, en niet echt noteer wat ik wil. Ik wil een succesvolle regisseur worden. Ik wil verhalenverteller zijn. Ik moet niet veel geld hebben. Ik wil verhalen in de wereld sturen, als een bij bloemen bestuiven, en de wereld met al die kleuren mooier maken, of voeden, zoals bijen dat doen. 

Ik denk dat verhalenvertellers ook leiders zijn. Ze inspireren, ze luisteren, analyseren, scheppen, breken stereotypen en vechten taboe's aan, faciliteren, ze maken, ze creëren kansen,  ze reizen, ze zijn sociaal... Ik wil een bij zijn. 

Of is dat niet nodig? 

Misschien ben ik een vlinder. Misschien is dat goed, en totaal niet slecht. Misschien is het ok als ik liever kleine projectjes doe, in plaats van een groot project op lang termijn, want samen vormen die kleine projectjes ook iets groots. 

Ik kijk er naar uit om je te ontmoeten. Je moet een interessante persoon vol verhalen zijn, naar wie ik graag wil luisteren, want soms luister ik te weinig naar mezelf. 

Tot over zes maanden!

Nu jij? 
Voor mij werkt schrijven als de goedkoopste therapie. Je neemt een warme chocomelk, maakt tijd voor jezelf, en reflecteert jezelf. Zelfs als ik pure fictie schrijf, voel ik dat een soort van goede scanner door heel mijn lichaam gaat en alle slechte dingen zuivert, alsmaar meer en meer. Jezelf een goede brief schrijven, en een vriend vragen om het op te sturen, moet niet lang duren, kan zelfs in de trein op weg naar je werk gebeuren, of tijdens een kleine pauze op het werk... Het is iets klein, maar het zijn de kleine dingen die vooral ons leven zo mooi maken ;)