De Feministische Avant-Garde van de 1970s: Francesca Woodman

Vandaag hebben een vriendin van Iran en ik de tentoonstelling "WOMAN - The Feminist Avant-Garde of the 1970s" in Bozar bezocht. Deze tentoonstelling loopt van 18 juni tot 31 augustus in het Brusselse en bevat beelden van de Sammlung Verbund in Wenen. De namen van de artiesten zeiden me niets, maar tijdens mijn reis doorheen de jaren zeventig werd ik verliefd op de verhalen, boodschappen en werken van Francesca Woodman, Mary Beth Edelson, Ulrike Rosenbach, Birgit Jürgenssen en Sanja Ivekovic dat ik  zelf mijn fototoestel wil nemen en mezelf als vrouw wil verkennen. 

Vooral Francesca Woodman intrigeerde me. Voordat ik haar werk zag, viel de naam al op. Wood + Man. Mijn eigen familienaam betekent ook "Wood". Het tweede woord "man" klinkt zelfs ironisch. 

Dan las ik haar verhaal. Ze is geboren in 1958 en gestorven in 1981. Dat betekent dat ze op 22 of 23 jarige leeftijd gestorven is. Haar jeugd speelde zich af in Colorado en Italië. Al sinds 1972 trok ze foto's van haar zelf. Vaak naakt. Een vriend vroeg haar ooit waarom ze foto's van haar naakte zelf nam, en toen zei ze laconiek dat zij altijd voorhanden was. 

(c) Francesca Woodman

In 1979 verhuisde ze naar New York en werkte as de assistent van een fotograaf en als een modefotografe. Op 19 januari 1981 pleegde ze zelfmoord. 

Haar werk bevat heel eel kleine vierkante zwart-wit foto's, videos en tekeningen. Haar iconografische beeltenis van de jonge vrouw worden vaak gezien als een esthetische voorspelling van haar zelfmoord. Maar SAMMLUNG VERBUND bewijst met hun laatste boek dat zij een gepassioneerde vrouw is. 

Terwijl wij langs haar afbeeldingen wandelden, dacht ik aan de film The Virgin Suicides van Sofia Coppola, dat over vier zusjes gaan die zich gevangen voelen in het huis, de religie van hun ouders en de maatschappij en daarom zich -zoals de titel al verraadt- het leven ontnemen. De foto's beelden dezelfde duistere drang naar vrijheid die ze nooit gaan krijgen. Ik was geïntegreerd door haar beeltenissen, vooral van het strand, zeker omdat ik zelf op zoek ben, of bezig ben, aan een script voor een kortfilm over twee zusters die elks een transitie in vrouwelijkheid ondergaan tijdens een strandvakantie. 

De film gaat ook over de jaren '70. Daarvoor - voor eeuwen- domineerden mannen het beeld van de kunstenaar en van de vrouw in de kunst. Vrouwen dienden alleen maar als model. In de nasleep van mei '68 begonnen vrouwen zoals Cindy Sherman en Hannah Wilke, VALIE EXPORT... het beeld van de vrouw in en door de kunst toe. Ze gebruikten geen schilderijen of beeldhouwwerk, dat nog steeds het domein van de man is, maar vertaalden hun boodschappen en verlangens in fotografie, videografie en theatrale voorstellingen. 

(c) Francesca Woodman

De tijd, de cyclus van leven en dood, de processen van veroudering en vernieuwing, begeesterde Woodman zo fel dat het in haar werk en leven een grote invloed had. Ze liet zich door de Griekse mythe van Apollo en Daphne inspireren en laat zich fotograferen waarbij ze omcirkeld wordt door boomwortels en berkenstam draagt. De mythe zelf gaat ook over transitie en spanningen van adolescentie en volwassenheid. Haar kunst kan dan ook gezien worden als haar zoektocht, haar leerproces, om verandering, verlies, het leven... zelf te aanvaarden. Een proces dat iedereen doorgaat. 

Zelfs de quote bij haar werk -het museum heeft bij elke artieste een persoonlijke quote gezet- past bij Francesca... en eerlijk gezegd voelde ik me daardoor nog meer met haar gebonden, omdat in mijn verhalen en kunst ook constant tijd, verlies en bomen terugkeren, als een cirkel. 

"I've a lot of ideas cooking, 

I simple need to get started working 

before they stick to the bottom of the pan." 

- Francesca Woodman

(c) Wendy Wuyts

Bloedmooi Congo

In het Fotomuseum van Antwerpen bezochten een Deense vriend en een van mijn beste vriendinnen onder andere de tentoonstelling "The Enclave" van Richard Mosse. In een van mijn favoriete magazines was ik onmiddellijk aangetrokken door dit surreële landschapsfoto van Congo, waardoor ik besloot eindelijk eens dit museum te bezoeken.

Hij vond deze speciale techniek waarbij infrarood zichtbaar wordt, dat vroeger door militairen werd gebruikt om gecamoufleerde installaties terug te vinden, dat hij ideaal vond om de conflicten in het Oosten van Congo zichtbaar te maken dat bijna door de internationale media vergeten lijkt. 

De kleuren zorgen voor een andere werkelijkheid, een ander perspectief, tonen onzichtbare dingen... waardoor je wanneer je door de video installatie stapt alleen maar kan zwijgen en kijken. 

https://vimeo.com/67115692

De video installatie zelf is ook indrukwekkend, zeker door de opstelling van de verschillende schermen en de sound design. Ik zei nog tegen mijn vriendin dat Afrika ook aanvoelt als verschillende verhalen, verschillende beelden, die allemaal op je afkomen zodat je in een droom lijkt te voelen. Zowel de inhoud als de ervaring voelden heel herkenbaar aan...  en zij beaamde mijn opmerking. 

Ik weet zelf niet of ik de beelden mooi moet vinden. Misschien is "bloedmooi" wel de juiste beschrijving. Mosse gaat express voor een ervaring van schoonheid, lees ik in verschillende bronnen. "Schoonheid is immers het beste kanaal voor  een mens om te kunnen voelen. Het is het scherpste werktuig in de kist. Ze doen mensen zwijgen en luisteren. Wanneer je menselijk lijden mooi voorstelt - en soms is het dat ook- roept dat ethische vragen op bij de kijker. Het maakt hen verward, boos, ontredderd. En dat is fantastisch, want je wil jouw publiek juist doen nadenken over hoe beelden gemaakt en geconsumeerd worden. "

The Strange Colors of the Tears of your Body (film)

The 40^th Film festival of Ghent started today their 5^th day. Although I shared some little beautiful moments and very small conversations even with some Oscar winners (mostly about the dreadful Belgian weather, or about their country of origin), I feel I am running a marathon. Mental and physical. There is a lot of work behind the scenes, and it is interesting, but also exhausting.

In the last 5 days I had time (in the evening) to see two movies. Yesterday I saw the latest movie of Jeunet (director of Amélie Poulain), and also caught a glance from him. Several days ago, I was lucky to attend the Belgian premiere of the Walloon movie « 'étrange couleur des larmes de ton corps » from Hélène Cattet and Bruno Forzani.

Personally, I liked the movie. Sometimes you dislike a movie while watching, but the after effects can be really so interesting you start to like this movie more towards the end, and after, when you start to realize and understand scenes, shots, metaphors... you even like the movie. I also think that the movie will be even better when you see it a second, third... time because you'll link the motives with your interpretation much better.

This movie can be classified in the « giallo  genre ». It is not a film that every person will like. I think that 1% of the average cinema visitor will love this art full of horror and sex. 

Giallo cinema is erotic horror from Italy, very popular in the 70's, where elements
from crime thrillers and mystery are mixed in a very kitschy, baroque and bloody way. 

Yes, as in many giallo's, the film can be described as a dark dance between Eros (Love) and Tanathos (Death), with different motives, all referring to these two powers of life, and ending with a bright, contrasting white revelation of the core under all these layers. Some people think there is no meaning, just an close knit of beautiful images and horror. I saw this as a surreal movie ; like David Lynch movies, who belongs to the same blood family as this movie, there is some message or core hidden, sometimes very primal story, connected with themes that even prehistoric people knew.

If there is a story, it will start that an man comes back from a journey in his appartment from his house, and don't find his wife there. He starts a search in his house, and faces also the secrets of his neighbours and the house. Nightmares and reality got mixed up with each other in a visual interpretation of...

Ok, spoiler alert... of a young girl who lost her virginity. Or that is my interpretation. The motives of a knife between woman legs (shape of ovaria), the blood, the sex... it all seems connected. I am not sure if the young girl looses her virginiy ; it also can be the first time she gots her period. 

Still, I feel this is a story about a feminine theme  (don't forget one of the directors is also a woman; not that every movie by a female director is about feminity, but sometimes... it is...)

As in Mulholland Drive of David Lynch, I feel this movie happens in the head of a woman, who is physically not very present in the visuals, who experiences the powers of Eros and Tanathos. 

That's why the directors/writers used this genre, the editing technique with quick edits, very loud sound design and many extreme close-ups, to let us experience this transition as a nightmare ; a lot of passages are horrifying, certainly for young girls. I felt in a nightmare, but I enjoyed it, and not only because of the cinematography, but also because of the editing and the sound design.

In Flemish, I would call this movie « bloedmooi », which is translated as « blood beautiful ». Blood and sex are shown in a high stylized visual pearl, as a nightmare of a young girl experiencing death and love for the first time, and for sure not for the last time. Love and death, beginnings and endings... are part of life, not opposites of life...  certainly not death and horror.