Biodynamische landbouw in Pakistan

Biodynamische landbouw (ook wel vaak Biologisch-dynamische landbouw genoemd) is gebaseerd op de twaalf lezingen die de Oostenrijkse filosoof en pedagoog Rudolf Steiner over landbouw gegeven heeft. In deze landbouw wordt de kosmos en de natuur geobserveerd, niet om tegen de natuur te werken, maar om samen met de natuur het allerbeste te behalen. De zon zorgt voor smaak en de maan zorgt voor groei. Zij gebruiken ook preparaten van mineralen zoals kwarts die ze in koehoorns in de grond bewaren. Deze preparaten mengen ze in een watervortex waarna ze het over de bodem sproeien. Biodynamisch heeft iets van hekserij. Toch winnen vele biodynamische wijnen heel wat prijzen en zijn er wetenschappelijke onderzoeken dat groenten groter en voedzamer zijn dan hun broertjes in hetzelfde land.

De biodynamische boerderij van Roshni in Lahore
bron: Wendy Wuyts (instagram)

Zelf kwam ik in aanraking met biodynamische landbouw dankzij een artikel in een van mijn favoriete magazines, en voelde me meteen gestimuleerd om hierover meer te weten, zeker omdat ik zelf dankzij mijn nicht (en huisgenote) meer en meer bewust over mijn eten begin te worden. Enkele maanden geleden zocht ik op waar ik meer van zulke boerderijen kon vinden in België, maar de zoekresultaten waren nogal pover. Toen viel mijn blik op de reisgids van Pakistan, mijn volgende reisbestemming, en kreeg ik het idee om te kijken of ik daar geen boerderij kon vinden om meer te leren. Ik vond toen zelfs een mogelijkheid om WWOOFing te gaan doen in de enige biologisch-dynamische boerderij, dat toevallig in Lahore, mijn hoofdbestemming lag. Ik nam contact met de Roshni Associatie. Na wat correspondentie was ik uiteindelijk uitgenodigd om tijdens mijn laatste drie dagen daar te verblijven. Ik zou enkele posters en banners maken voor als ze naar de farmer's market in Lahore zouden gaan om hun organische producten te verkopen. Intussen leerde ik over biodynamische landbouw, de Waldorf school (de enige tot nu toe in Pakistan) en de verbintenis met elkaar en de zon. Zij hebben ook een gemeenschap voor mensen met speciale noden, en werken met vrijwilligers uit Duitsland, Oostenrijk en Zwitserland vooral. Ook had ik gesprek met de Duitse man van de Pakistaanse vrouw die deze associatie tien jaar geleden heeft opgericht.

Een Zwitserse vrijwilliger en een Pakistaans meisje
- West & Oost komen samen in Roshni, het Licht
bron: Wendy Wuyts (instagram)

Hij legde me uit dat Roshni, dat "licht betekent", een plaats is waar het Oosterse en het Westerse samenkomen. Daarom draagt het ook de slogan "Gottes ist der Orient, Gottest ist der Okzident" ("God is het Oosten, God is het Westen"), een anekdote van Goethe, een beroemde schrijver wiens naam wel eens in context van Orientalisme en Biodynamische Landbouw wordt genoemd. Het Goetheanum nabij Basel in Zwitserland is het wereldcentrum van antroposofische beweging. Niet alleen het huwelijk tussen de twee oprichters is een samensmelting van Oost en West. Ook de leer van Steiner is zeer Westers. Zo legde de Duitse vrijwilliger die al vijf jaar voor hen werkt dat ze bijvoorbeeld een discussie hadden of de koehoorns halal waren. Ook bevat de leer van Steiner heel veel verwijzingen naar het christendom. Hoe verzoen je dat met Islam? Door naar de gemeenschappelijke doelen te kijken, en niet naar de verschillen. Compassie, empathie, zorg voor elkaar, zorg voor de natuur...  brengen Westerse vrijwilligers en Pakistaanse mensen met speciale zorgen, de Pakistaanse personeelsleden en boeren, Pakistaanse mensen... samen.

Organisch is nog niet echt ingeburgerd bij de Pakistaanse mens. Ik had nog een gesprek met een goede vriend wiens tante in het ziekenhuis ligt. "In het Westen moeten jullie veel gezonder zijn, want jullie hebben al die organische initiatieven," merkte hij opeens op. Ik wist niet of ik met die uitspraak akkoord ging. Mensen in het Westen zijn niet allemaal gezonder of meer bewust van wat ze eten, maar ik moet wel toegeven dat ik in een cirkel met een straal van honderd meter in Brussel meer organische winkels vind dan in heel Lahore. Toch begint de vraag te groeien. Roshni heeft veel vaste klanten die hun brood en groenten bij hen aankopen. Ook duiken initiatieven zoals de organische "Khalis Food Market" op die gezond en organisch eten promoten bij de lokale bevolking. 

Ik heb de gezondheidsstatistieken van Pakistan niet bekeken, maar als ik hun dieet bekijk, denk ik dat organisch geteelde groenten en fruit wel eens een verrijkende aanvulling kan zijn naast al het vlees dat ik die maand voorgeschoteld kreeg. 

https://www.facebook.com/KhalisFoodMarket

Imbolc, of de geboorte van de feniks uit zijn as

Vandaag, op 1 februari, is het Imbolc, een van de acht sabbatten van het jaarwiel in de natuurreligies van onze streek. Op dit "vuurfeest" wordt het begin van de lente aangekondigd. Daarom wordt de vruchtbaarheid van de aarde hier fel gevierd. Het is vergelijkbaar met Maria Lichtmis op 2 februari, St. Brigid's day in Ierland, of St. Lucia's Day dat in december in Zweden gevierd wordt. 
Imbolc, dat trouwens "in de buik" betekent en verwijst naar lammetjes in de buik van de ooien, kondigt de lente aan. In sommige talen betekent het zelfs lente

shot van mijn diploma film: "Nature" (2013)

De feniks en het jaarwiel
Een van de meest bekende mythologische dieren -dankzij Harry Potter- is de feniks. Deze vogel wordt oud, brandt dan in een vuur -dat als zuiverend, en niet als vernietigend wordt gezien- tot as, om daarna te herrijzen als een feniks. Zo is ook de natuur. Elk jaar zijn we getuigen hoe de natuur herboren wordt uit de assen van de winter. Als een jaarwiel. We blijven echter niet op dezelfde plek, want een wiel rolt verder. Door de hernieuwing groeien en leven wij. 

Het is dan niet te verwonderen dat Brigid, de Keltische godin van de smeedkunst en het vuur, met de lente verbonden wordt.  Bij vuur denken we niet alleen aan het zuiverend aspect, maar ook aan de symbolisatie van de toenemende kracht van de zon. De dagen zullen alsmaar lichter worden. 

Wat is Imbolc?
Aangezien het de lente aankondigt, is vruchtbaarheid een belangrijk element in dit feest. Niet alleen voor de dieren en de planten, maar ook de mensen van vroeger, die veel meer dan wij op het ritme van de natuur leefden, voelden zich "openbloeien".  Vroeger, zowel in heidense als christelijke praktijken, maken jonge meisjes een graanpop. Jonge ongehuwde vrouwen komen samen, leggen deze pop in een "bruidsbed" en waken de hele nacht rond deze pop met strikjes en lintjes. Later bezoeken ongehuwde mannen hen en de korenpop om hun respect te betuigen. Het is ook stiekem een moment waar jongemannen in contact komen met potentiële echtgenotes. Vroeger bestond er immers geen fenomeen zoals internet-daten. 
In enkele tradities is dit de traditionele dag voor initiaties... het begin van een nieuw avontuur...
Vaak wordt deze dag als een "vrouwendag" gezien, omdat Brigid, de vruchtbaarheidsgodin, aan deze dag gelinkt wordt. 

Wie is Brigid?
Voor mij is het natuurgeest die 's mensen in de donkerste perioden -in nachten en winters- bezoekt en beetje licht, of levenskracht, in hun bestaan brengt. Zij is de voorbode van de lente. Op 1 februari laat zij merktekens in as van de haard van elke familie langs als teken dat zij is langs geweest. Sommigen maken ook een Brigid Kruid van gras. Het lijkt op een swastika, maar heeft helemaal niets te maken met de nazi's. Dit symbool komt voor in vele eeuwenoude culturen, zoals het hindoeïsme, boeddhisme, en Romeinse tijden. 
Het bestaat uit een vierkant in het midden en vier armen die naar elke hoek, of windrichting verwijzen. Ze werden aan deuren, ramen, en in stallen gehangen om Brigid aan te trekken, en zo de gebouwen tegen vuur en bliksem te beschermen. Ze bleven daar hangen tot de volgende Imbolc.

Doe jij vandaag iets speciaal? Ken je mensen die dit feest vieren, of Maria Lichtmis? 
Wat vind je van deze eeuwenoude gebruiken? Hoe vier jij de komst van de lente? 

Broomsticks & Bounty's

Daisy Meadows has one sister, called Rosie. Rosie is 5 years older then Daisy. When they were young, they played together with dolls, or wandered around in the forests and fields around their house. They often visit their grandfather, who treated them with Bounty's and other candies. He died when Daisy was ten years old. Cancer.
 When Rosie became 16 years old, she painted her hairs black and told her younger sister she did Wicca. Daisy wanted to know everything about it, but Rosie thought she was too young to get involved in witchcraft or philosophy. Behind the back of her sister, and also her parents, Daisy sneaked in her sister's room, when she was not home, and read her books, and even her diary, which Rosie called her "book of shadows". 

Little Daisy learnt that Wicca is one of the most important maybe one of the most famous- nature relgions which still happens in these centuries. Maybe it is more than a religion. It is also a philosophy, a way of living. It is about spirituality, but also about ecology. Nature, growth, harmony, strength, the connection with Mother Earth... is all celebrated by the new witches of this time. Maybe it is also a bit feminist. Daisy learnt about the origins. She learnt about the three forms of the Godess: the Virgin or Maid, the Mother, and the Crone, each symbolizing a separate stage in the female life cycle or the wheel of the Moon. 

There are 8 sabbats, or feasts. One of the most famous is Samhain, or better known as Halloween. During this night of the year, the veil between our world and the empire of the dead is the most thin. It is also the New Year, the feast of endings and beginnings, a time to stop mourning, and to forget bad memories, and keep the memories which make you stronger. The new year starts with the night, with the darkness. In ancient times, people counted winters and nights instead of days and summers, because in dark times you can grow the most, they believe.

Witches put extra plates on the table, during the dinner, with their favorite meal, and placed candles at the windows, so they beloved dead ones could find back their way home. They were not afraid for death. 

Also Rosie placed candles in front of the windows. Daisy asked her why, and after a small pauze, Daisy explained that maybe their grandfather would return.
"We need to get him back," she said.
"Is that why you became a witch... to get him back alive?" little Daisy asked. "Is that not dark magic?"
"No, of course not," Rosie said. "Will you help me?"

That evening Daisy put some bounty's on the window sill. She was disappointed when she found it back the next morning. 

The Secret of Sinterklaas

These days one of Belgium's most (fictional) figures is enduring a crisis. According to the UN, this custom of the Netherlands and Belgium is racist, because the servant of the old white man, the Dutch version of Santa Claus, has a black servant. Human Rights bodies say this custom is like promoting slavery. (Source: Telegraph) 

A very old picture of me and the holy man

As a Belgian person I have to give my story about Sinterklaas. This figure is an important man in the life of many children. Every morning of 6th of December (in Netherlands: 5th of December) until I was 11 years old, I woke up very excited, and ran downstairs to see the presents the holy man left behind, in change for the sugar, carrots and drawing I left in my shoe the evening before. We believed he came from Spain, by boat, and in Antwerp, every year, there is a big celebration in November, where Sinterklaas and all his servants arrive in the port. There are dozens of candies and oranges. He has a big book, which he brought to all big shopping malls, club parties, and read who was good, and who was bad. I am not good in remembering lyrics, but as child, and still, 14 years later, I can sing all the songs about this man, his boat and home country.

Of course there were the black servants. We called them "Zwarte Piet", which you can translate as "Black Pete". I was scared for them, because all "bad children" disappeared in their bags. I was a good child, but my younger brother and I had often small fights (as many brothers and sisters do), so my small child heart was always drumming against my chest, when Sinterklaas read all the names of the good kids. You never know.

For me, this whole custom has nothing to do with racism. Interested in mythology and witchcraft as teenager, I looked up the story behind Sinterklaas, and read a lot about his origins. The first thing I learnt, is not about his origins, but about his offspring: the American Santa Claus is a derivation of Sinterklaas. The Dutch brought their custom to New Amsterdam, future New York, and later Coca Cola used this figure to promote their drinks.

Ice berg model of culture, Hall (1976)

Sinterklaas itself comes from the old shamans, roles in society which existed before Christianity entered Western-Europe. Shamans were the mysterious figures, who were in touch with nature, and cured people. Sinterklaas is some old, dark figure, from ancient dark times. You can compare him with Pan, the Greek god with the horns. The Church tried to ban all pagan elements from society in the Medieval Times, so they "christianized" everything. They split the celebration of the shaman, in two figures: his bright, sacred side became a saint from Spain, and his dark, nature, passionated side became the dark Black Pete.
Sinterklaas is white, Black Pete is black. They cannot exist without each other, like yin cannot exist without yang. For me, they represent control and impulsive nature of people

Before you ban culture, or habits, because in the surface they look bad, you've to dive beneath the surface of the iceberg. Culture is like an iceberg, like Professor Hall described in his model. We are not racist. Black has many meanings. It also means passion, darkness, nature, the shadows of our soul...  Black Pete takes "bad chidlren" with them, but maybe "bad children" are more connected with nature than most children are. In these songs, bad is a word defined by the Church. Maybe my heart was not drumming so hard, because it was scared, but because it was excited to learn more what is hidden in the bag of Black Pete.
Like Alice fell in the rabbit hole.

I also wrote an article for EGEA about the Ice Berg Analogy of EGEA, which you can read here (2012):  
Beneath the Surface of the Iceberg